$znacznik[1]) { if ($linia[$nr_linii]<>1) { ?> ">


$znacznik[2]) { if ($linia[$nr_linii]<>2) { ?> ">


$znacznik[3]) { if ($linia[$nr_linii]<>3) { ?> ">



Lata 1931 - 1991
Okres przedwojenny
Okres powojenny
Nazwa szkoły
Warsztaty szkolne


| strona główna |

 Okres przedwojenny

W myśl rozporządzenia Ministra W.R. i O.P. z dnia 27.III.1933 roku wprowadzone zostały w całym kraju jednolite mundurki szkolne ciemnogranatowe. Uczniów danej szkoły poznawano po numerach na tarczy przymocowanej do lewego ramienia na wysokości 3/4. Śl.TZN miały w tarczy numer 280 T.


Za naukę trzeba było płacić. Opłaty za naukę ustalane były rozporządzeniem Wojewody Śląskiego i publikowane w Gazecie Urzędu Wojewódzkiego Śląskiego w Dziale Administracji Szkolnej. Opłaty były półroczne, i tak np.:

    - dla techników mechaników i elektryków opłata administracyjna wynosiła 96 złoty za półrocze
    - dla techników chemików opłata wynosiła 106 złoty za półrocze.

Dla młodzieży licznie przybywającej z dalszych stron postanowiono wybudować bursę. Każdy uczeń przeznaczyć musiał na budowę dziesięć złotych rocznie. Budowę internatu przerwał wybuch II wojny światowej.

W 1936 roku Śl.TZN kształciły na wszystkich wydziałach w klasach dziennych 931 uczniów (nie licząc uczniów uczęszczających na kursy wieczorowe). Warto wspomnieć, że do samych Śl.TZN na rok szkolny 1939/40 zapisanych było 1456 uczniów.

W sierpniu 1939 roku szkołę przekazano dla potrzeb 73 pułku piechoty oraz mających powstać Batalionów Obrony Narodowej. Decyzją władz wojewódzkich Śl.TZN postanowiono ewakuować do Lwowa.

Komendantem ewakuacji został prof. Włodzimierz Stahl - nauczyciel języka polskiego i historii (powojenny dyrektor Opery Śląskiej w Bytomiu). We Lwowie szkoła nasza miała podjąć zajęcia szkolne do czasu zakończenia działań wojennych. Zajęcia we Lwowie były prowadzone do 25 marca 1940 roku.

W wojnie obronnej we wrześniu 1939 roku brało udział 24 pracowników Śl.TZN, w ruchu oporu 12, a w organizacji i prowadzeniu tajnego nauczania 36. Tacy nauczyciele jak:
    - Marian Bogdanowicz
    - Michał Ornatkiewicz
    - Juliusz Żuławski
z kampanii wrześniowej już nie powrócili.

W okresie międzywojennym pracowało w Śl.TZN około 135 wykładowców, ostatnim najdłużej pracującym dyrektorem, bo od 12 maja 1933 rroku do wybuchu wojny w 1939 roku był inż. Marian Bogdanowicz.

W pierwszych dniach września 1939 roku wielu obrońców Katowic zostało rozstrzelanych. Wśród nich zaleźli się również uczniowie Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych.

Z nastaniem wojny ogromna większość nauczycieli znalazła się w szeregach wojska polskiego. Niektórzy podzielili los jeńców wojennych. Nie zmobilizowani nauczyciele opuścili Śląsk w obawie przed represjami, wywożąc z sobą często akta szkolne, tylko nieliczni pozostali na Śląsku.

Niemcy nie zniszczyli szkoły. Już od 1939 roku rozpoczęli w niej prowadzenie zajęć dla swojego średniego dozoru technicznego. W tragicznych okolicznościach byli pracownicy szkoły wynieśli Sztandar Szkoły i Złotą Księgę.

| powrót |



 Okres powojenny

Po zakończeniu działań wojennych z polecenia wojewody śląsko-dąbrowskiego gen. A. Zawadzkiego Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe wznowiły swą działalność. Szkoła odzyskała budynki szkolne należące do niej przed wojną.

Budynki te oraz wyposażenie szkoły zostały ogołocone z pomocy szkolnych, parku maszynowego, warsztatów szkolnych i urządzeń laboratoryjnych.

Już z początkiem 1945 roku powrócili do szkoły byli nauczyciele, m.in. przedwojenny dyrektor szkoły mgr inż. Józef Suckel, aby jak najszybciej uruchomić placówkę.

Po pięciu latach okupacji nauczyciele ofiarnie zaczęli gromadzić sprzęt potrzebny do funkcjonowania szkoły. Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe borykały się z brakiem nowoczesnego parku maszynowego oraz opału, którego brak utrudniał w znacznym stopniu funkcjonowanie szkoły.

Pierwszych 395 absolwentów ukończyło szkołę w 1945 roku. Nabór do pierwszych klas rozpoczął się 1 września 1945 roku i od tej pory Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe rozpoczęły swoje normalne funkcjonowanie.

Już od 1 września 1945 roku były czynne cztery wydziały:

    - elektryczny
    - mechaniczny
    - energetyczny
    - chemiczny.
Już w latach pięćdziesiątych była to jedyna szkoła średnia, do której obowiązywały egzaminy, a na jedno miejsce było aż dziesięciu kandydatów.

W dowód uznania dla Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych wszyscy absolwenci przedwojenni otrzymali tytuły inżyniera.

Uczniowie szkoły zdobywali wiedzę przez czternaście godzin dziennie, nauka bowiem odbywała się na dwie zmiany. W latach 1945-51 szkołę opuściło 2237 absolwentów.

Kształcili się tutaj starsi wiekiem na szeregu kursach oraz na wydziale dla pracujących. Szybko rosło zapotrzebowanie na kadrę techniczną rozwijającego się dynamicznie regionu oraz całej Polski.

W latach sześćdziesiątych szkoła staje się także niezwykle znaczącym ośrodkiem kulturalnym i sportowym. Pamiętajmy, że w latach swej świetności próg szkoły przekraczało ponad 4,5 tysiąca uczniów.

Na terenie Śl.TZN działała słynna orkiestra symfoniczna, chór, zespoły teatralne, a typowani przez szkołę na wyższe studia uczniowie zdawali egzaminy bez zająknięcia.

W 1972 roku decyzją władz gmach Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych przekazano Politechnice Śląskiej. Dla nauczycieli i uczniów decyzja ta była ogromnym zaskoczeniem i niesprawiedliwością. Odebrali ją jako część konsekwentnego planu niszczenia dorobku i tradycji ziemi Śląskiej.

Nie pomogły petycje kierowane do władz oświatowych i politycznych. Szkoła nie otrzymała też obiecanych nowych budynków szkolnych.

W tym stanie wyprowadziliśmy się do pomieszczeń zastępczych. Wydział Hutniczy razem z dyrekcją i administracją szkoły przeszedł do budynku Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Katowicach przy ulicy A. Zawadzkiego 26.

Wydział Mechaniczny razem z Wydziałem dla Pracujących znalazł tymczasowe pomieszczenie w budynku Zasadniczej Szkoły Zawodowej Huty Baildon przy ulicy Dzierżyńskiego, Wydział Chemiczny przeszedł do pomieszczeń Technikum Hutniczego w Katowicach - Szopienicach, Wydział Elektryczny z częścią klas hutniczych zlokalizowano w nowo zbudowanym budynku szkolnym dla szkół przyzakładowych Huty im. F. Dzierżyńskiego w Dąbrowie Górniczej.

Warsztaty szkolne i internat pozostały na miejscu. Z początkiem roku 1973-74 internat został przeniesiony do nowo zbudowanego dla nas obiektu w Dąbrowie Górniczej, a na początku 1974 roku przeszły tam również warsztaty.

Wobec takiego rozproszenia oddziałów na terenie Katowic, co nie sprzyjało jednolitemu procesowi dydaktyczno-wychowawczemu, postanowiono od roku szkolnego 1974-1975, po przebudowie niektórych pomieszczeń, zgromadzić wszystkie klasy z Katowic - za wyjątkiem klas dla pracujących w budynku przy ulicy Zawadzkiego 26.

Pociągnęło to za sobą konieczność pewnych zmian organizacyjnych. W miejsce dotychczas prawie samodzielnych wydziałów powstały dwa zakłady, jeden w Katowicach pod kierunkiem mgr inż. Henryka Dydkowskiego, a drugi w Dąbrowie Górniczej kierowany przez mgr inż. Mariana Karkowskiego.

| powrót |



 Nazwa szkoły

Do 1951 roku Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe podlegały Kuratorium Okręgu Szkolnego Śląskiego, a następnie zostały przejęte przez Ministerstwo Hutnictwa. Wówczas Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe zmieniły swoją nazwę na "Technikum Hutnicze", które kształciło przede wszystkim fachowców dla budującej się Nowej Huty.

W roku szkolnym 1952 - 1953 wydział hutniczy uruchomił 14 klas pierwszych o specjalnościach hutniczych. Wydziałem tym kierował mgr Inż. Kazimierz Budzyński. W 1958 roku na skutek usilnych starań dyrekcji szkoły - zwłaszcza mgr Faustyna Krahla przywrócono szkole dawną jej nazwę (Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe).

| powrót |



 Warsztaty szkolne

Warsztaty szkolne Śl.TZN pełniły swoje funkcje od 1931 roku w Katowicach. Mimo poważnego wyeksploatowania budynku oraz niektórych urządzeń przy ul. Krasińskiego w Katowicach uczniowie i nauczyciele warsztatowi pełnili w nich swe prace.

Warsztaty edukowały uczniów zapewniając im praktyczne wyuczenie zawodu, w którym się kształcili. Z wielkim żalem przyszło nam opuścić ten obiekt z końcem lat trzydziestych.

Z początkiem roku szkolnego 1973-1974 warsztaty szkolne przystąpiły do demontażu maszyn i urządzeń w budynkach w Katowicach, przemieszczając je do nowo budowanego obiektu w Dąbrowie Górniczej przy ul. Twardej. Prace te zostały zakończone w miesiącu marcu 1974 roku.

W roku szkolnym 1979-1980 Śl.TZN przejmują Zasadniczą Szkołę Zawodową nr 1 w Katowicach przy ulicy Zawadzkiego 26. Właścicielem obiektów szkolnych zostają Śl.TZN. Filia Śl.TZN w Dąbrowie Górniczej przechodzi pod administrację Huty Katowice. Część sprzętu dydaktycznego zostaje przeniesiona do Katowic.

W takich warunkach pracowaliśmy do końca roku szkolnego 1978-1979. Decyzją Kuratora Oświaty i Wychowania z dnia 8 czerwca 1979 połączono Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe i Zespół Szkół Mechaniczno elektrycznych im. F. Dzierżyńskiego w jedną jednostkę organizacyjną o nazwie Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe z siedzibą w budynkach przy ulicy Zawadzkiego 26, a nowo wybudowany gmach w Dąbrowie Górniczej oddano na potrzeby Zespołu Szkół Technicznych Huty Katowice.

Poziom wiedzy w Śl.TZN ciągle rósł. Ze względu na zdobyte umiejętności praktyczne i teoretyczne absolwenci naszej szkoły nie mieli trudności ze znalezieniem pracy. Dzięki takiemu skrupulatnemu wykształceniu absolwenci dawali sobie radę w pracy i na studiach.

Uczniowie naszej szkoły zawsze byli cenionymi pracownikami, stanowili silne grupy studenckie na wyższych uczelniach, a szczególnie na Politechnice Śląskiej. Ten poziom szkoła zapewniła swym uczniom dzięki wkładowi wykładowców na stałe zatrudnionych w szkole, jak i dochodzących z przemysłu czy z wyższych uczelni oraz pracowników warsztatów.

| powrót | strona główna |






$znacznik[4]) { if ($linia[$nr_linii]<>4) { ?> ">


$max_linii) { if ($linia[$nr_linii]<>5) { ?> ">